[ Revalidatie ]
Proguide – beenprothesen
Periode
2007-2012
Sponsor
Sint Maartenksliniek
Doel
Doel van dit project is het verkrijgen van een richtlijn voor het voorschrijven van verschillende prothese-onderdelen voor patiënten met een beenamputatie. Daarnaast worden in dit project nieuwe klinische bevindingen van verschillende technische ontwikkelingen onderzocht, zoals de vroege prothesevoorziening na een onderbeenamputatie. Ook richt het onderzoek zich op het ontwijken van obstakels en op de balanshandhaving tijdens zitten en staan bij mensen met een onderbeenamputatie. Resultaten van dit onderzoek zullen worden verwerkt in de richtlijn en worden gebruikt voor aanpassing van de prothesetraining van de Sint Maartenskliniek.
Uitvoering
De richtlijn is gebaseerd op een uitgebreid literatuuronderzoek, observaties tijdens prothese-spreekuren in verschillende revalidatiecentra in Nederland en meningen van experts op het gebied van amputatie en protheseologie.
Obstakel ontwijk onderzoek: elf onderbeenamputatiepatiënten en 14 gezonde controleproefpersonen namen deel. Allen moesten op een loopband (2km/uur) lopen waarbij ze over een obstakel moesten stappen. Het obstakel viel voor de linker voet van de controleproefpersonen en voor de prothesevoet en de gezonde voet van de amputatiepatiënten. Er werd gekeken hoe vaak de persoon het plankje raakte en of hij/zij het plankje ontweek door er ineens overheen te stappen of door een klein tussenstapje te nemen.
Stabalansonderzoek: acht onderbeenamputatiepatiënten, 12 bovenbeenamputatiepatiënten en 14 controleproefpersonen deden mee. Ieder moest plaatsnemen op een balansplatform. Hiermee kon de positie en de bewegingen van het lichaamszwaartepunt worden gemeten. Het vertrouwen in de balans werd gemeten mbv een vragenlijst (score 1-10) en door de huidweerstand van de vingers te meten (hoe minder vertrouwen, hoe lager de huidweerstand).
Zitbalansonderzoek: acht onderbeenamputatiepatiënten, 12 bovenbeenamputatiepatiënten en 14 controleproefpersonen namen deel. De mensen namen plaats op een stoel die op een krachtenplatform stond. Hiermee werden de positie en bewegingen van het lichaamszwaartepunt gemeten tijdens zitten, zowel met als zonder beenprothese.
Resultaten
In 2004 is Harmen van der Linde gepromoveerd aan de Universiteit van Groningen op het onderwerp: "Prosthetic Prescription in Lower Limb Amputation: Development of a Clinical Guideline in the Netherlands". Dit promotie-onderzoek resulteerde in een eerste versie van een richtlijn voor het voorschrijven van beenprothesen.
Obstakel ontwijk onderzoek: De mensen met een beenamputatie waren minder succesvol in het ontwijken van onverwachte obstakels dan gezonde controlepersonen. In de amputatiegroep was de veiligste manier om over het obstakel te stappen met een SSS, wanneer de tijd om te reageren op het obstakel kort was.
Zitbalansonderzoek: Uit deze studie bleek dat er nauwelijks verschillen waren in de balanscontrole tussen proefpersonen met een onderbeenamputatie en een bovenbeenamputatie. Beiden toonden een slechtere balanscontrole dan gezonde controleproefpersonen. Wanneer de amputatiegroep op het balansplatform zat zónder de beenprothese, werd de balanscontrole slechter.
Stabalansonderzoek: Met dit onderzoek hebben we een relatie aangetoond tussen het vertrouwen in de balanscontrole en de balanscontrole tijdens stilstaan; wanneer mensen minder vertrouwen hebben in hun balans, is de controle over hun stabalans slechter. Het vertrouwen in de balanscontrole is dus een belangrijk item voor de revalidatie van mensen met een beenamputatie.
Toepasbaarheid
De resultaten van dit onderzoek zullen worden verwerkt in de richtlijn voor het voorschrijven van beenprothesen. De resultaten van het obstakel ontwijk onderzoek en de balansonderzoeken worden gebruikt voor aanpassingen van de prothesetraining op de Sint Maartenskliniek om de balanshandhaving te verbeteren en de valincidentie te verlagen.
De resultaten van het stabalansonderzoek tonen aan dat vertrouwen in de balans belangrijk is voor de balanscontrole. Een volgende stap in het onderzoek zou kunnen zijn om tijdens de prothesetraining te proberen het angstniveau te verminderen om zo een betere stabiliteitscontrole te verkrijgen. Het feit dat zitten met een prothese zorgt voor een betere balans is belangrijk voor het voorschrijfproces van beenprothesen. Sommige patiënten die op basis van hun mogelijke toekomstige functioneren geen prothese krijgen voorgeschreven, zouden met behulp van een prothese juist hun balans kunnen verbeteren in zittende positie.
