Na 40 jaar legt Paul Pavlov het mes neer

30-03-2009: Wie heeft de Sint Maartenskliniek naam en faam bezorgd in binnen- en buitenland? Misschien is het niet één persoon, maar iedereen zal bevestigen dat dr. Paul Pavlov hieraan een hele grote bijdrage heeft geleverd. Na 40 jaar, waarvan 24 jaar bij de Sint Maartenskliniek, legt Paul Pavlov zijn dagelijkse werk als orthopedisch chirurg neer.

Bulgarije
Hij houdt niet van terug kijken. Maar voor dit interview laat hij zich verleiden even terug te keren naar het begin van zijn carrière, eind jaren zestig toen hij van Bulgarije naar Nederland kwam. Het waren de jaren van het IJzeren Gordijn, werken in het Westen was voor slechts weinigen weggelegd. Door contacten van zijn vader, die voor de oorlog diplomaat in het Westen was, kreeg Paul Pavlov de kans om bij orthopedisch chirurg dr. C.P. van Nes in Leiden in de leer te gaan. Alhoewel hij in Bulgarije zijn geneeskundestudie al had afgerond, deed hij in sneltreinvaart alle vakken in Nederland nog eens over.

Nieuwe generatie
Na drukke jaren bij de Cornelis Vroege Kliniek in Alblasserdam en het streekziekenhuis in Almelo, komt hij in 1985, 41 jaar oud, naar de Maartenskliniek in Nijmegen. Het was een roerige tijd, want van overheidswege probeerde men alle categorale ziekenhuizen op te heffen. De Maartenskliniek was kwetsbaar omdat de tweede generatie orthopeden, - Bossers, Slot, Van der Heijden en Merx- vrijwel tegelijkertijd met pensioen ging. 'Het bestuur maakte zich grote zorgen', vertelt Pavlov, 'want door deze aderlating kon de reputatie van de Maartenskliniek verloren gaan. Zij vroegen mij om samen met Rinus Kooijman de schouders eronder te zetten. We hadden de ambitie te bewijzen dat we het werk van onze illustere voorgangers konden voortzetten'. Ondanks de barre tijden na de brand in 1990, toen er gewerkt moest worden vanuit barakken, lukte het om de patiëntenstroom op gang te houden. Vanaf 2000 maakte het orthopediecentrum onder het directeurschap van Pavlov  zelfs een ongekende groei door.

Specialiseren
Vooral op het gebied van wervelkolomchirurgie heeft Pavlov baanbrekend werk verricht. Het duurt tot aan de jaren negentig voordat hij zich volledig richt op de rug en de heup. 'Tot die tijd waren orthopeden generalisten die vrijwel alle orthopedische operaties deden. Maar in Nijmegen wilden we meer kwaliteit leveren. Daarvoor moet je kiezen, want je kunt nooit op alle gebieden het hoogste niveau halen'. Die koers van subspecialiseren, waarbij de verschillende orthopeden in de staf zich toeleggen op een bepaald lichaamsdeel, sloeg aan. 'Je krijgt meer routine doordat je bepaalde operaties vaker doet, je kunt makkelijker onderzoek doen en complexere operaties uitvoeren. Dat maakt het werk interessanter'. En het trekt patiënten, vanuit het hele land komen patiënten naar Nijmegen voor een behandeling of second opinion. Voor het baanbrekende werk op het gebied van wervelkolomchirurgie, ontving het orthopediecentrum van de Maartenskliniek in 2002 het internationale predikaat 'Center of Excellence'.

Vernieuwing
Als voorzitter van de technische commissie van de internationale AO-Spine, vliegt Pavlov de hele wereld over en komt hij veel in aanraking met innovaties en nieuwe ontwikkelingen. Als eerste in Nederland begon hij bijvoorbeeld met het gebruik van de computernavigatie tijdens de operatie. 'Bij de Maartenskliniek heb ik altijd de middelen en ruimte gekregen om vernieuwingen te realiseren. De kunst is om uit alle ontwikkelingen de winners te pikken die blijven, die geen eendagsvlieg blijken'. Pavlov benadrukt daarom ook het belang van onderzoek. Hiermee kan de uitkomst van een orthopedische behandeling op langere termijn bepaald worden. Dit kan onnodige diagnostiek en behandeling voorkomen. 'Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat tweederde van de rugproblemen binnen zes weken vanzelf verdwijnt. Meteen naar het mes grijpen heeft dan geen enkel nut, je moet het natuurlijk beloop van herstel afwachten'. Daarnaast kan onderzoek ook aanleg voor rugproblemen blootleggen. 'Bij chronische rugklachten speelt ook erfelijkheid een rol. Dan zie je dat in een familie veel dezelfde rugklachten voorkomen. Als er sprake is van een genetisch defect, dan is de kans groot dat een operatie er niet in zal slagen de pijn te verhelpen.'

Verwachtingen
Pavlov heeft tijdens zijn loopbaan ervaren hoe de relatie tussen arts en patiënt veranderde. 'Vroeger kwamen patiënten zonder afspraak naar de poli. Ze brachten brood mee, gingen een potje kaarten en zagen wel wanneer ze aan de beurt waren. Dan gingen ze een klein hokje in om zich uit te kleden waar ze dan wachtten totdat de dokter de deur aan de andere kant opendeed'. Nu lijkt het heel vreemd, maar toen was het heel gewoon. Ook de eisen die patiënten stellen zijn toegenomen. 'Een groot deel van de patiënten heeft veel te hoge verwachtingen van een operatie. Je heb misschien meer vaardigheid dan een ander, maar je bent echt Onze Lieve Heer niet die met een operatie iedereen kan genezen'. Demystificatie noemt hij het, het vooraf uitleggen dat een operatie niet zaligmakend is. 'De patiënt moet weten wat het best haalbare resultaat zal zijn dat hij mag verwachten. Ik opereer pas als ik het gevoel heb, dat ze begrijpen waar ze aan toe zijn'.
In zijn omgang met patiënten, houdt hij graag professionele afstand. 'Ik ben zakelijk, er zijn patiënten die dit kortaf noemen. Naar mijn mening komen emoties de behandeling niet ten goede, daarom houd ik ze liever buiten de deur. En als het echt niet klikt tussen mij en een patiënt, dan raad ik ze aan een andere dokter te kiezen'.

Nieuwe generatie
Na 40 jaar keihard werken, om zes uur 's ochtends was hij standaard present, stopt hij met het gewone werk en is het tijd voor andere zaken. Voor zijn werk bij AO-Spine reist hij veel. En in Maartenskliniek Woerden, waar hij anderhalf jaar directeur was, wil hij kijken of hij een high tech orthopedisch project kan starten. Hij is nog vol plannen. En zijn kennis en kunde zal zeker niet verloren gaan. Want bij de Maartenskliniek heeft zich inmiddels een nieuwe generatie orthopeden aangediend.

Door: Astrid van de Laar