Omgaan met hoge verwachtingen van patiënten

30-03-2009: Patiënten komen steeds beter geïnformeerd de spreekkamer binnen. Met de arts praten zij over behandelmogelijkheden en -onmogelijkheden, over de kans op succes en de risico's. Soms blijken de verwachtingen te hoog gespannen. Dan is het de taak van de arts om eerlijk te zijn over de verwachte resultaten of helder uit te leggen waarom het beter is af te wachten. Dat gesprek met de patiënt naar tevredenheid voeren, is een dagelijks terugkerende uitdaging.

De ervaringen van andere patiënten zijn tegenwoordig met een druk op de knop volop beschikbaar via internet. Ook op onze eigen website zijn er veel verhalen te vinden van onze patiënten, soms zeer succesvol, andere realistisch. Teveel succesverhalen kunnen leiden tot hooggespannen verwachtingen: 'Dokter, ik heb gelezen dat deze behandeling alle pijn verhelpt'. 'Dokter, er is toch een nieuwe prothese op de markt die veel beter is?' De verantwoordelijkheid van de arts is om zich goed te verdiepen in wat de patiënt verwacht van een behandeling. De een wil aan topsport doen, de ander wil aan het werk blijven als pijpfitter en weer een volgende patiënt is erg blij als hij gewoon weer een uurtje kan lopen.

Omdat we een gespecialiseerd ziekenhuis zijn hebben we veel ervaring met behandelingen en weten we door  wetenschappelijk onderzoek steeds meer over welk resultaat verwacht mag worden. Met die informatie kan een redelijke risico-inschatting gemaakt worden. Maar het blijft een inschatting. Want elke patiënt is immers uniek.

Het komt voor dat patiënt en arts het niet eens worden. Bijvoorbeeld omdat de patiënt een behandeling wil waar de dokter weinig van verwacht of waarvan nog onvoldoende bewezen resultaten zijn. Die afweging wordt door de artsen in de medische staf gezamenlijk gemaakt. Dit kan betekenen dat bepaalde behandelingen in de Sint Maartenskliniek niet worden aangeboden. Dat kan voor een patiënt zeer teleurstellend zijn. Maar, zoals dr. Harald de Man ook zegt in het artikel in deze MM over zijn promotie-onderzoek, 'better be safe, than sorry'.

In het blad Opzij deed een mevrouw onlangs verslag van haar zoektocht naar een behandeling voor haar pijnlijke heup. Een nieuwe heup lag voor de hand maar in verband met haar leeftijd werd haar geadviseerd nog een paar jaar te wachten. Door het 'taaie uitstelbeleid' voelde zij zich niet serieus genomen. In haar ervaring loopt de Sint Maartenskliniek ver achterop omdat een bepaalde heupoperatie in ons ziekenhuis niet wordt aangeboden.

Moet een ziekenhuis alle behandelingen aanbieden die er zijn? Dat lijkt me niet. Is het niet de verantwoordelijkheid van de artsen in een ziekenhuis om een goede afweging te maken welke behandelingen het beste resultaat geven op korte en lange termijn? Dat lijkt me wel. Daarbij hoort ook de inspanning om door innovatie en onderzoek behandelingen steeds te verbeteren.

Het verhaal van de mevrouw in Opzij laat zien hoe moeilijk het is om goed om te gaan met de verwachtingen van patiënten. Want niet alles kan en iedere patiënt is uniek. Hierover goed communiceren; daar ligt absoluut een uitdaging voor ons allemaal!

Berthe de Jong
Lid Raad van Bestuur