[ Actueel ]
Communicatietraining eye-opener voor reumatologen
08-05-2009: Stel, een patiënt heeft behoefte aan een luisterend oor. Ondertussen loopt het spreekuur uit. Wat doe je? Hoor je de patiënt aan of probeer je het gesprek af te ronden? Dit is één van de praktijkvoorbeelden uit de communicatietraining die de reumatologen van de Sint Maartenskliniek volgden. Nu de basisvaardigheden getraind zijn, houden de reumatologen elkaar scherp in een intervisietraject zodat goede communicatie onderling en naar de patiënt niet meer van de agenda verdwijnt.
‘In het begin dacht ik, moet ik hier een aantal middagen van mijn tijd insteken? Ik was vrij sceptisch tegenover de training. Ik dacht, we zien wel. Maar het is een echte eyeopener voor me en zeer waardevol’, vertelt reumatoloog Paul van ’t Pad Bosch. In het najaar van 2007 volgden de reumatologen een communicatietraining en daarna volgde een intervisietraject dat binnenkort wordt afgerond. Aanleiding voor dit project was de wens van de reumatologen om de communicatie te verbeteren, onderling tussen medewerkers maar ook richting de patiënten. Reumatoloog en medisch hoofd dr. Alfons den Broeder formuleert het doel als: ‘Goed leren communiceren maar ook verkeerde communicatie herkennen, waardoor je tot een betere samenwerking komt en conflicten voorkomt.’
Dialoog aangaan
‘Artsen en medisch specialisten krijgen in hun opleiding te weinig communicatie- en reflectievaardigheden mee. Terwijl dit een absolute meerwaarde is in de samenwerking en afstemming met elkaar’, vertelt trainingleider Mart van der Aa van Forium. In de training kwam allereerst de basis van de communicatie aan de orde, in theorie maar ook met praktijkvoorbeelden. ‘Wat is communicatie? Maar ook, wat zijn de valkuilen en hoe creëer je een gelijkwaardige dialoog?’ Daarbij is een zekere zelfbewustheid van belang, geeft de communicatiedeskundige aan: ‘Wanneer een dokter niets kan doen voor een patiënt, moet hij dit ook zeggen en hier eerlijk over zijn. Op een fatsoenlijke manier open zijn maar wel duidelijk zijn in wat men wél kan betekenen voor de patiënt.’
Verschil werkdruk en werklast
Niet alleen de communicatie met de patiënten kwam aan bod maar ook de communicatie onderling tussen de reumatologen en met andere medewerkers. ‘Dokters hebben vaak te maken met een hoge werkdruk en proberen daarom veel zaken direct in het moment op te lossen, terwijl samenwerking juist heel goed is om tot duurzame oplossingen te komen. Hierbij is er een verschil tussen werkdruk en werklast. Hoe druk is het in mijn hoofd en kan ik die druk verminderen door er met anderen over te praten?’ legt van der Aa uit. Reumatoloog van ’t Pad Bosch geeft aan dat luisteren voor hem een belangrijk onderdeel vormt: ‘Echt luisteren naar elkaar en dan kijken naar het probleem. Ik heb geleerd welke stappen nodig zijn om tot een oplossing te komen. Door de tijdsdruk is dat soms moeilijk maar wel erg belangrijk.’
Intervisie
Door het grote enthousiasme over de communicatietraining was het voor de reumatologen duidelijk dat het hierbij niet moest blijven. Er werd een intervisietraject gestart om de vaardigheden van de communicatie zo goed mogelijk toe te passen in de praktijk. ‘Hierin staan voortdurende reflectie en oplossingsgericht denken centraal. Het laatste aspect is niet dokters eigen. Zij willen toch altijd helpen. Maar moeten daarbij wel in hun achterhoofd houden, voeg ik iets toe?’ aldus van der Aa. Reumatoloog en medisch hoofd Den Broeder noemt dit de speerpunten van het traject: ‘Ik heb geleerd dat er meerdere manieren zijn om de patiënten te benaderen en dat ik op zoek moet naar de precieze hulpvraag van de patiënt. Maar ook dat je kunt communiceren op verschillende niveaus en in ieders eigen stijl.’
‘Waarom doe ik dat nou?’
Er is niet alleen serieus ingegaan op hoe te communiceren maar er is ook veel gelachen. Van der Aa: ‘Mensen moeten vaak lachen om hun eigen gedrag. Waarom doe ik dat nou?’ Volgens reumatoloog Van ’t Pad Bosch draagt dit ook bij aan het groepsproces: ‘Ik vond het in het begin best wel lastig. Jezelf bloot geven, dat doe je niet iedere dag. Maar het is belangrijk om tijd te creëren om met elkaar om te gaan. Dit bereik je niet alleen door een feestje of een uitje samen.’
Eind dit jaar loopt het intervisietraject af maar Den Broeder is niet bang dat de verworven kennis verloren gaat: ‘Alles wat we geleerd hebben blijven we in alle communicatie toepassen. Dit is iets wat we nu in de groepscultuur herbergen.’ Trainingleider van der Aa voegt hieraan toe: ‘Iedereen is enthousiast geworden door de openheid en deze manier van werken. Niet alleen in de samenwerking met elkaar maar ook in de spreekkamer en in de steun aan patiënten. Dit succes wil je als professional vasthouden en daarmee garanderen dat het geleerde blijvend wordt toegepast.’ Goed voorbeeld doet goed volgen. Binnenkort starten ook de reumatologen en de orthopeden van Maartenskliniek Woerden met de communicatietraining.
|
Vier gouden regels voor communicatie 1 Ben proactief in je gedrag 2 Zorg voor een goed evenwicht Vind evenwicht tussen wat je denkt en voelt. Dingen waar je jezelf niet goed over voelt, laat je onbewust in je gedrag zien maar er wordt niet over gecommuniceerd. Leer dit te zien, dan kun je dit ook aanpassen. 3 Laat je in de kaart kijken Ben transparant over datgene wat je wilt en kunt Samen heb je meer oplossingsmogelijkheden dan alleen.
|
