Farmaceutisch Ontslag Consult: veiligheid en doelmatigheid voorop

01-03-2006: Uit oogpunt van medicatieveiligheid heeft de afdeling Farmacie het zogenaamde Farmaceutisch Ontslag Consult ingevoerd op de klinische reuma-afdeling van de Sint Maartenskliniek. Voordat patiënten met gepland ontslag gaan, krijgen zij bezoek van een apothekersassistente. Samen met de patiënt neemt zij het ontslagrecept door en geeft informatie over het gebruik van de voorgeschreven medicijnen. Ook andere aspecten die bij het gebruik van geneesmiddelen in het dagelijks leven een rol spelen, kunnen in dit gesprek aan de orde komen.

Informatievoorziening
Het Farmaceutisch Ontslag Consult is als eerste ingevoerd op een reuma-afdeling. ‘Een bewuste keuze,’ aldus apotheker Marjolein Deurvorst. ‘Reumapatiënten gebruiken vaak meerdere en soms veel geneesmiddelen. Voor de introductie van het ontslaggesprek hebben we een klein onderzoek gehouden, en daaruit kwam naar voren dat patiënten nog al eens met te veel geneesmiddelen en niet voldoende geïnformeerd naar huis waren gegaan. Aan de balie van de apotheek is echter niet altijd voldoende tijd voor deze patiënten die zo veel geneesmiddelen gebruiken. Daarom worden zij nu op de afdeling bezocht. Patiënten waarderen de extra service en stellen vooral de persoonlijke aandacht op prijs.’

Vragenlijst
Het gesprek vindt plaats aan de hand van een standaard vragenlijst. Deurvorst: ‘Er is aandacht voor geneesmiddelen die bij opname vervangen zijn, en voor de medicijnen die de patiënt thuis nog heeft liggen. Ook wordt er een geneesmiddelenpaspoort aangeboden. Hulpmiddelen die kunnen bijdragen aan goed geneesmiddelengebruik worden besproken, zoals een medicijnendoos. Zijn er nieuwe medicijnen voorgeschreven, dan geeft de assistente instructie. Ook checkt zij wanneer er een controle- of vervolgafspraak is met de reumatoloog, en past zonodig de hoeveelheid medicijnen hierop aan. Het ontslagrecept wordt na het gesprek gezien en getekend door de arts. De patiënt kan verder aangeven of onze poliklinische apotheek, de Maartensapotheek, de medicijnen moet leveren of de  apotheek die men doorgaans thuis bezoekt.’
 
Overdracht
Overdracht is eveneens onderdeel van het Farmaceutisch Ontslag Consult volgens Deurvorst: ‘We vragen toestemming aan de patiënt om de eigen apotheek op de hoogte te brengen van de voorgeschreven medicijnen. De dag na ontslag word de informatie doorgegeven aan de thuisapotheek. Wij kunnen ook de huisartsen een overzicht van middelen die na ontslag worden gebruikt zenden, mocht daar behoefte aan zijn. De huisarts is dan, meestal sneller dan nu het geval is, op de hoogte zijn van het geneesmiddelengebruik na opname. Een goede overdracht naar de eerste lijn komt de patiëntveiligheid namelijk ten goede. Ik nodig huisartsen van harte uit om hierover met mij van gedachten te wisselen.’