‘Ooit patiënt, loop ik nu de Zevenheuvelen!’

19-07-2005: Desirée Wierper is sportarts, pleitbezorger van het hardlopen, en bedenker van een heel bijzonder initiatief. Als het aan haar ligt, lopen op twintig november dertig (ex)patiënten de Nijmeegse Zevenheuvelenloop. Met het initiatief willen de Sint Maartenskliniek en sponsor VGZ andere expatiënten laten zien dat het ook vanuit een moeilijke uitgangspositie mogelijk is je conditie te verbeteren.

Wierper kwam op het idee door een patiënt van haar met Multiple Sclerosis (MS). Wierper: ‘Haar familie maakte zich zorgen omdat ze een fanatiek hardloopster is. ‘Kan dat wel met MS,’ vroegen ze zich af. Ik heb haar medisch gekeurd en zag geen bezwaren. Ik zei nog tegen haar: je mag van mij de Zevenheuvelenloop doen, als je maar goed begeleid wordt. In diezelfde tijd vroeg één van de leden van onze Patiënten Adviesraad, die geopereerd was aan haar knie, of het Sportmedisch Centrum (SMC) van de Sint Maartenskliniek een hardloopbegeleiding kon geven aan patiënten zoals zij. Zo is het idee eigenlijk ontstaan.’ Zorgverzekeraar VGZ werd bereid gevonden het programma te sponsoren. Zo’n initiatief kan voor mensen net de prikkel zijn om meer te gaan bewegen, waarmee nieuwe gezondheidsklachten voorkomen worden.

Je lekker voelen
Dertig (ex)patiënten van de Sint Maartenskliniek doen inmiddels mee, verdeeld over drie teams. In zeven maanden tijd worden ze klaargestoomd voor de grote dag. Is het eigenlijk medisch verantwoord, te gaan hardlopen met gezondheidsklachten? Wierper: ‘Hardlopen kun je op elk gewenst niveau doen, en daarom is deze sport zo geschikt voor mensen waarbij de belastbaarheid is afgenomen. Bij de intake kijk je als sportarts naar de trainbaarheid en naar die belastbaarheidgrens van de deelnemers. Iemand met een voorste kruisbandletsel mag bijvoorbeeld geen onverwachte kniebewegingen maken. Die grens moet je heel streng bewaken. Bij een loper met een hartkwaal zullen we de hartslag in de gaten houden, die mag niet te hoog worden.’

Over vijf maanden is het grote moment, dan moeten de dertig lopers laten zien wat ze waard zijn. ‘Maar eigenlijk,’ zegt Desirée Wierper, ‘gaat het mij erom dat zij het gevoel krijgen dat ze patiëntaf zijn, en dat ze zich er lekker bij voelen. En ik wil ze laten zien dat ze, ondanks hun aandoening, toch kunnen sporten.’

Nikki Godschalk, deelnemer rugteam
Nikki Godschalk is met zestien jaar de jongste deelnemer. Nikki heeft scoliose, een vergroeiing van de rug. In december 2004 is ze eraan geopereerd, waarbij de rug is vastgezet. ‘Ik deed altijd aan atletiek, de middellange afstand en de tienkamp. De tienkamp gaat niet meer, maar hardlopen kan nog steeds.’ Pas in oktober hoort Nikki officieel wat ze met haar rug nog kan en mag. ‘Maar,’ bekent ze, ‘ik heb in april al meegedaan met de Marikenloop.’ Halverwege het parcours kwam ze een bekende tegen. ‘Dat was dokter De Kleuver, de chirurg die mij heeft geopereerd. Na afloop ben ik naar hem toegegaan. Hij was verbaasd mij te zien, maar ook heel enthousiast en onder de indruk. ‘Als je dit nu al kan, kun je ook met de Zevenheuvelenloop meedoen,’ zei hij. En zo ben ik er ingerold.’ Twijfels over haar prestatie in november heeft ze niet: ‘Ik ga het zeker redden, maar ik zie wel in wat voor tempo.’

Tineke Godschalk, deelnemer overgewicht+-team
Tineke Godschalk is geen patiënt van de Sint Maartenskliniek. Deze voormalig houder van het Nederlands record 3000 meter (‘in negen minuten, vijf, zestiende seconden’) rijdt haar dochter Nikki elke week vanuit Roosendaal in Brabant (!) naar Nijmegen voor de training. Dan kan ze net zo goed meedoen. Tineke heeft fibromyalgie, een ziekte met ernstige pijnklachten in onder andere de spieren. ‘Ik heb na de diagnose heel veel sporten geprobeerd, maar het lopen spreekt me toch het meest aan. Natuurlijk vraag ik daarmee wel veel van mijn lichaam, dus ik moet leren te doseren.’ De vaardigheid van vroeger is er nog, alhoewel: ‘Ik loop nu nog als een olifant, maar je merkt het aan je loophouding. Anderen zeggen dat het lopen er bij mij zo makkelijk uitziet.’ Is het geen opgave, om van zover te moeten komen? ‘Ach, ze stellen er zoveel tegenover. We worden begeleid, we krijgen gratis sportkleding, we krijgen korting op onze schoenen. En de groepstraining is een extra drive om mee te doen.’

Paul Groen, deelnemer hartteam
Paul Groen is door het oog van de naald gegaan. Een infectie met de streptokokbacterie was hem bijna fataal geweest. De ziekte leidde tot twee hartstilstanden en een blijvende, verminderde longcapaciteit. ‘Het is eigenlijk een wonder dat ik hier nog zit,’ concludeert hijzelf. Waarom doet hij mee aan het programma? ‘Door de ziekte was ik behoorlijk verzwakt. Na mijn revalidatieperiode op de Sint Maartenskliniek zocht ik daarom naar mogelijkheden om aan mijn conditie te werken. Ik kwam bij het Sportmedisch Centrum terecht omdat ze daar aangepaste trainingen geven.’ Wat is zijn ervaring tot nu toe? ‘Ik doe nu al zo’n zeven weken mee met de trainingen en vind het best zwaar. Het is een lang proces, merk ik. Maar ik ben nog steeds enthousiast. Thuis moet ik zo’n drie keer per week trainen. Dat komt er niet altijd van. Maar de commitment is er wel, want je kunt niet ongetraind aan de Zevenheuvelenloop beginnen. En die ga ik zeker uitlopen, ik denk dat ik er tussen de 105 en 120 minuten over ga doen.’

 Koen Willems, fysiotherapeut en trainer Zevenheuvelenloop
‘Het belangrijkste is dat de deelnemers plezier hebben, en dat ze ervaringen kunnen uitwisselen,’ zegt Koen Willems over de groepstrainingen. De begeleiding is intensief te noemen: ‘Ikzelf, een hardlooptrainer en een diëtist zien de lopers regelmatig, en drie keer per week worden er groepstrainingen georganiseerd. Minimaal één keer per week komen de lopers naar de groepstraining. Thuis wordt ook getraind, op basis van een individueel schema. De groepstraining gaat vooral over loophouding en looptechnieken: de voetafwikkeling, het armritme, de paslengte; dat soort zaken. We willen de deelnemers klachtenvrij laten lopen, met een minimale kans op blessures.’

Marinus de Kleuver, orthopaedisch chirurg
Dit is een geweldige manier om aan te tonen dat sporten na een behandeling kan en goed is. Voor ons als behandelaars is het een prachtige beloning om iedereen zo bezig te zien. Ik wens alle deelnemers veel succes met de training en de wedstrijd.’