Invoering nieuwe financiering: meer ruimte voor ondernemen

04-01-2006: Als enige ziekenhuis in Nederland werkt de Sint Maartenskliniek voor al haar behandelingen met het nieuwe financieringssysteem op basis van diagnosebehandeling combinaties (DBC’s). In tegenstelling tot het beeld dat opgeroepen wordt in krantenartikelen en tv-reportages, werkt het nieuwe financieringssysteem goed. Tenminste, dat vindt de Sint Maartenskliniek. Na het eerste jaar maakt de Maartenskliniek de balans op. Invoering van DBC’s kost veel inspanning maar het is de moeite zeker waard. Het systeem geeft een ziekenhuis ruimte en biedt veel kansen voor ontwikkeling en groei.

Kansen
Het oude financieringssysteem was gebaseerd op vaste prijzen en budgetten. Ziekenhuizen kregen geen loon naar werken. Elke neiging tot vernieuwing en verbetering werd door het budgetsysteem de kop ingedrukt.
Een ziekenhuis dat efficiënter ging werken, bijvoorbeeld door het aantal ligdagen voor een behandeling terug te brengen, werd het jaar daarop geconfronteerd met een korting op het budget. De Sint Maartenskliniek zag daarom van meet af aan kansen in het nieuwe marktgerichte systeem waarin de zorgverzekeraars centraal staan.

Zelf aan het roer
‘We zitten niet meer in dat keurslijf van de overheid die telkens weer met de kaasschaaf bezuinigt, vertelt Cathy van Beek van de Raad van Bestuur van de Sint Maartenskliniek. Nu staan we veel meer zelf aan het roer en draait het om het maken van goede afspraken met zorgverzekeraars over de prijs en kwaliteit van onze behandelingen. Maar we kunnen met hen ook praten over nieuwe behandelingen die we ontwikkelen. Met het nieuwe systeem worden we geprikkeld te zoeken naar betere manieren van zorg, naar manieren om efficiënter te werken. We moeten onze prestaties verantwoorden en krijgen daar ruimte om te ondernemen voor terug´.

Validatie
Met het DBC-experiment stak de Sint Maartenskliniek echt haar nek uit. Het was zeker geen kleinigheid om in zo’n korte tijd volledig over te stappen op een nieuwe financiering. Het ging dan ook niet vanzelf. Ook al liep de Sint Maartenskliniek ver voorop wat betreft het toerekenen van kosten aan behandelingen, toch moest er nog heel veel geregeld worden. Met name het bouwen van een validatiesysteem was een inspannende klus. Met het validatiesysteem worden de DBC´s gecontroleerd op juistheid voordat de rekening verstuurd wordt naar de zorgverzekeraar. Onmogelijke DBC´s, zoals een poliklinische behandeling waarbij ook een operatie heeft plaats gevonden, worden door het systeem eruit gefilterd. Als er heel veel DBC´s uitvallen, zorgt dat voor financiële problemen omdat de zorgverzekeraars deze niet zullen betalen. Daarom is het van groot belang dat een ziekenhuis zelf zo goed mogelijk controleert of alles klopt voordat de rekening de deur uitgaat.

´Binnen de Sint Maartenskliniek is een eigen validatiesysteem ontwikkeld, vertelt Maarten Verhoeven. Hij is hoofd van het bureau patiëntenplanning van revalidatie en van meet af aan betrokken bij het DBC-experiment. ´Het validatie-systeem van de Sint Maartenskliniek controleert op lege DBC´s, onmogelijke DBC´s, DBC´s die langer dan een jaar open staan en DBC´s die wat betreft kostenverloop heel erg afwijken van het gemiddelde. Die ´vreemde´ DBC´s komen op een uitvallijst en worden nog eens extra gecontroleerd´. Dat het systeem goed werkt, blijkt uit de resultaten. Verhoeven:´Na de controles kan 86 procent van de DBC´s direct worden gefactureerd, 14 procent wordt in rekening gebracht na een na-controle op de uitvallijsten. 98 Tot 100 procent van onze DBC´s is goed geadministreerd en zal naar verwachting zonder problemen door de controle komen bij de zorgverzekeraars´.  

Vruchten plukken
En dat is een uitzonderlijke hoge score. Veel ziekenhuizen kampen met een grote uitval van DBC´s waardoor de rekeningen niet verstuurd kunnen worden naar de zorgverzekeraars. Men hikt aan tegen de administratieve werklast die de invoering van het DBC-systeem vraagt. ´Dit erkent ook Harrie van de Beek, a.i. directeur van de afdeling Personeel, Informatisering en Financiën van de Sint Maartenskliniek. ´Het is zeker zo dat het DBC-systeem in aanvang extra tijd kost omdat je het hele administratieve proces moet reorganiseren. Maar als je dit eenmaal achter de rug hebt, levert het ook vrij snel voordelen op en daalt de administratieve werklast aanzienlijk. Uiteindelijk zal het DBC-systeem veel minder tijd kosten dan het oude budgetsysteem. Doordat we veel meer inzicht hebben in de opbouw van de kosten van een behandeling, kunnen we als management hier ook beter op sturen. Met als doel meer efficiëntie in de zorgtrajecten. En als we nu efficiënter gaan werken, dan plukken we daar ook zelf de vruchten van en kunnen we meer investeren in de zorg en wetenschappelijk onderzoek. Het wordt niet meer afgestraft met een lager budget, zoals voorheen het geval was’.

Over verzekering en rekening Sophia Borgers is coördinator van het cluster facturering van de Sint Maartenskliniek. Als geen ander weet zij wat er komt kijken bij het reorganiseren van de facturatie door invoering van DBC’s. We werken nauw samen met de mensen van Automatisering & Informatisering die de validatiemodule bouwen en onderhouden. ‘De validatie is erg belangrijk, benadrukt Borgers, ‘omdat we daarmee zeker weten dat de facturen die we versturen ook kloppen’. Wat is er veranderd voor de facturering sinds de invoering van het DBC-systeem? ‘Voorheen werd ieder individueel onderzoek apart in rekening gebracht. Nu sturen we de rekening pas na afloop van de behandeltraject na een langere periode’. Minder werk, zou je denken maar dat lijkt volgens Borgers maar zo. ‘Het DBC-systeem is ingewikkeld en er blijven voortdurend dingen veranderen in de regelgeving die je dan weer moet verwerken’. Ook de informatievoorziening naar zorgverzekeraars en patiënten is een taak die veel tijd vraagt. Borgers: ’Veel zorgverzekeraars hebben in hun systeem nog geen rekening kunnen houden met de uitzonderingspositie van de Sint Maartenskliniek. Wij sturen voor al onze behandelingen, dus ook voor revalidatie, een rekening op basis van DBC’s. De systemen van de zorgverzekeraars zijn nog niet ingesteld op de werkwijze van de Sint Maartenskliniek. Ze betalen nu 90 procent van de rekening als voorschot en beoordelen onze facturen pas in een later stadium op correctheid. Daarom is het van groot belang dat we zeker weten dat onze rekeningen goed zijn’.