verdampte miljarden?

29-05-2004: Recent heeft een commissie van de Tweede Kamer onderzocht waar de 15,6 miljard euro is gebleven die de afgelopen acht jaar extra in de gezondheidszorg is gestopt om de wachtlijsten weg te werken. Conclusie van deze commissie Mosterd was dat men het niet kon achterhalen. En daarmee werd de suggestie gewekt dat er vele miljarden euro’s ten onrechte zijn uitgegeven; verdampt zogezegd. Is dat nu echt zo? Is de zorg een bodemloze put geworden?

De afgelopen acht jaar zijn de kosten voor gezondheidszorg met 67 procent gestegen, een enorme toename die we met zijn allen moeten betalen en die de overheid terecht zorgen baart. Maar wat is er de afgelopen acht jaar nu werkelijk met de extra miljarden gebeurd? Als we naar de Sint Maartenskliniek kijken, dan zien we dat de afgelopen acht jaar het aantal medewerkers gegroeid is met zo’n 400 fulltime arbeidsplaatsen. Ook het salaris van met name verpleegkundigen is fors naar boven bijgesteld. Maar daar staat tegenover dat ook het aantal behandelde patiënten in die periode meer dan verdubbeld is. De stijging van het budget houdt gelijke tred met de stijging van het aantal behandelde patiënten. Ook het zorgproces veranderde en won aan efficiëntie. Acht jaar geleden begonnen we met de eerste dagbehandelingen. Eerst bij orthopaedie en daarna bij reumatologie. Inmiddels hebben we veel meer patiënten die komen voor dagbehandeling dan voor klinische opname. En de patiënten die moeten worden opgenomen, verblijven gemiddeld de helft korter in het ziekenhuis dan voorheen. Ook bij het Revalidatiecentrum is het aantal dagbehandelingen fors gestegen en het aantal klinische verpleegdagen gedaald. De extra zorgmiljarden blijken naar het voorbeeld van Sint Maartenskliniek wel degelijk goed besteed. En de terechte verhoging van de salarissen van verpleegkundigen hebben zij zelf dubbel en dwars terugverdiend!

Toch is de situatie in de Nederlandse gezondheidszorg en met name in de ziekenhuizen zorgelijk.

De bevolking vergrijst. Er komen meer oudere mensen en ze leven langer. Zij vragen meer zorg en verwachten deze ook te krijgen. De premies voor ziektekosten stijgen nu al met meer dan tien procent per jaar terwijl de wachtlijsten maar niet korter worden. De bureaucratie viert nog steeds hoogtij ondanks dat het kabinet zegt dit te willen terugdringen. Ondanks alle regels kan de overheid niet achterhalen waar het extra geld gebleven is. Het huidige aanbodgestuurde financieringssysteem werkt niet goed (meer) en het wordt hoog tijd dat de marktwerking, waar we het nu al zo lang over hebben, voortvarend wordt doorgevoerd. Natuurlijk moeten we ervoor zorgen dat iedereen onder alle omstandigheden toegang blijft houden tot spoedeisende zorg. Maar voor de planbare zorg, is concurrentie op kwaliteit én prijs zeer gewenst. Patiënten moeten kunnen kiezen waar ze behandeld willen worden op basis van wat de verschillende ziekenhuizen presteren. Als ziekenhuizen zullen we moeten laten zien wat we waard zijn en dat is voor ons een stimulans om onze processen efficiënt te organiseren. De zorg kan daardoor goedkoper worden. En dat is nodig ook.

De vraag naar zorg neemt hand over hand toe, de zorgmogelijkheden die ziekenhuizen bieden blijven groeien. Om ook in de toekomst voor iedereen toegang tot de ziekenhuiszorg te kunnen garanderen, zullen de kosten per patiënt fors omlaag moeten. Daar kunnen we niet omheen en daar moeten we met zijn allen de schouders onder zetten.

Wim de Bie
voorzitter Raad van Bestuur