Wij komen overal

23-03-2008: 'Wij komen overal, meneer', zegt de verkoper van verzekeringspolissen in een STER-spotje. Die verkoper had interim-manager kunnen zijn. Ook interim-managers komen 'overal'. Na ruim twintig jaar door het leven te zijn gegaan als tijdelijke baas, kan ik daarover meepraten.

Meestal kom ik in organisaties waar de boel flink uit de hand is gelopen en de Raad van Bestuur zijn biezen heeft gepakt. Daarvan is bij de Maartenskliniek gelukkig geen sprake. Ik ben er niet omdat zich een crisis voordoet, maar om de 'top' te versterken nu Wim de Bie minder is gaan werken. En ik hoef het ook niet in mijn eentje te doen. Dat ik kan terugvallen op de kennis van mijn twee collega's, Berthe de Jong en Wim de Bie, is voor mij een luxe waaraan ik niet gewend ben maar die mij uitstekend bevalt.

Als interim-manager kijk je veel bij anderen in de keuken. Je bent bij wijze van spreken een betaald voyeur. Dat 'voyeurisme' levert een massa vergelijkingsmateriaal op. Toen ik bij de Maartenskliniek kwam werken, was ik dan ook benieuwd naar het verschil met andere ziekenhuizen. Ik wist natuurlijk dat het Nijmeegse centrum voor houding en beweging de pretentie heeft ondernemend en vernieuwend te zijn. Maar ik weet ook dat in de gezondheidszorg pretenties en werkelijkheid ver uit elkaar kunnen liggen.

Des te meer was ik verrast door wat ik aantrof. Waar het in andere zorginstellingen nogal eens de gewoonte is bij elke oplossing tien problemen te bedenken en daarmee elk nieuw initiatief in de kiem te smoren, zie ik hier de wil problemen op te lossen. De vijf doelen die de Maartenskliniek zich stelt - tevreden patiënten; veilige en efficiënte zorg; sturen op kwaliteit, service en snelle doorstoomtijd; richten op prestatie en groei; verantwoordelijke en tevreden medewerkers - zijn op zichzelf niet uniek. Wel uniek, althans voor mij, is de consequente manier waarop wordt toegewerkt naar de realisatie van die doelen. Ook ben ik niet eerder een organisatie tegengekomen waarop de eigen medewerkers zo trots zijn.

Die trots is terecht, maar bergt ook een gevaar in zich. Het gevaar van zelfgenoegzaamheid. En zelfgenoegzaamheid kan gemakkelijk leiden tot stilstand, of zelfs achteruitgang. Want de Maartenskliniek mag zich dan wel in positieve zin onderscheiden van een groot aantal andere zorginstellingen, dat zegt nog niet alles als je bedenkt hoeveel er nog in deze branche te verbeteren valt. Willen 'Nijmegen' en 'Woerden' hun koppositie behouden, dan zullen zij zich naar mijn overtuiging niet alleen met ziekenhuizen moeten vergelijken, maar juist maatstaven moeten aanleggen die voor andere bedrijfstakken gelden: de klantvriendelijkheid van de betere hotels, de stiptheid van de radioprogrammering, de veiligheid van luchtvaartmaatschappijen, de kwaliteitsgerichtheid van producenten van luxe auto's, de marktbenadering van Albert Heijn.

Want in het land der blinden is eenoog koning, maar, om het wat theatraal te zeggen, in het land der zienden is de visionair keizer.

Fred Plukker
voorzitter van de Raad van Bestuur a.i.