[ Patiëntervaringen.. ]
Kinderen verkennen eigen mogelijkheden met knutselen
Peuters en kleuters houden van knutselen. Niets nieuws onder de zon hier. Maar wat als je als kind een deel van je arm of hand mist? Niets aan de hand, volgens de HandArm Groep Kinderen van het revalidatiecentrum. De Knutselmiddag die zij twee keer per jaar organiseren, laat kinderen en hun ouders zien dat weinig ze in de weg hoeft te staan om een echte Bob de Bouwer te worden.
Congenitale dwarseffecten
De tweejaarlijkse Knutselmiddag is een initiatief van de HandArm Groep (HAG) Kinderen van het revalidatiecentrum. Dit team - een revalidatiearts, een ergotherapeut, fysiotherapeut en orthopaedisch instrumentmaker - begeleiden kinderen (en hun ouders) met congenitale dwarsdefecten. 'Dat zijn kinderen die een deel van of hun hele arm of hand missen, al vanaf hun geboorte,' legt ergotherapeut Marlies Schaerlaeckens uit.
Ontwikkeling volgen
Het HAG-team volgt deze kinderen in hun motorische ontwikkeling vanaf dat ze baby zijn. Schaerlaeckens: 'Bij baby's geven we adviezen aan ouders om het kind te stimuleren beide armen te gebruiken. In de ontwikkeling naar de peuter-/kleuterleeftijd richten we onze aandacht op het spelen en op kleutervaardigheden als knippen, plakken en bouwen. Ook het leren fietsen komt altijd aan de orde, net als prothesevoorlichting en -training. Bij de wat oudere kinderen kijk je naar de schrijfontwikkeling, zithouding en het eten met mes en vork. En bij kinderen vanaf ongeveer tien jaar zijn de vragen meer individueel en afhankelijk van hun hobby's.'
Alles is mogelijk
Op de Knutselmiddag komen zo'n tien jongens en meisjes, in leeftijd variërend van drieëneenhalf tot negen jaar, bij elkaar om te zagen, timmeren, knippen, plakken en kleuren. De kinderen leren op de knutselmiddag om creatief en actief bezig zijn, ondanks hun beperking. Kinderen, maar meer nog hun ouders, moeten weten dat ze ook zonder een duim, vingers, een hand of een pols, nog steeds heel veel kunnen. 'Bijna alles is mogelijk,' is vaak de reactie van Schaerlaeckens op vragen van bezorgde ouders. 'Desnoods zoeken we naar een hulpmiddel als een kind geen papier kan knippen, zoals een knipblok of spalkjes waarin het papier past.'
Ontmoetingsplaats
Dat ouders zich zorgen maken is begrijpelijk. Wanneer bij de geboorte blijkt dat je kindje iets mist aan zijn arm of hand, verandert dat op slag al je toekomstverwachtingen over leven en werk. De Knutselmiddag is in dat opzicht grensverleggend. Maar het dient nog een ander doel volgens Schaerlaeckens: 'Dat de kinderen elkaar ontmoeten is heel waardevol. Er zijn niet zoveel kinderen met deze beperking. Ze wonen verspreid over Nederland, dus zien ze elkaar niet zo vaak. Ze vinden het leuk iemand te ontmoeten die ook met één hand zit te timmeren en kunnen zich aan elkaar spiegelen. De ouders wachten apart in een koffiehoek. Dan hebben zij de tijd om contact met elkaar te leggen terwijl hun kinderen druk bezig zijn.' Zowel ouders als kinderen zijn blij met het initiatief. Schaerlaeckens: 'Het heeft veel impact op ze. Ze zijn altijd druk aan het knutselen en kijken naar de middag uit. De ouders nemen er zonder meer een dag vrij voor.'
Trotse Jamie
Jamie Janssen is zeven en komt uit het Brabantse Beek en Donk. Het is voor haar het vierde bezoek aan de Knutselmiddag. Ze is bezig met het maken van een spiegel. Met een soldeerbout tekent ze een zonnetje in het houtwerk. Ze houdt erg van knutselen. 'Ik ben daar goed in!,' zegt ze zonder twijfel. De spiegel gaat straks mee naar huis. 'Die komt op mijn kamer te hangen,' heeft Jamie besloten. Een paar collega-Bob de Bouwers rekent ze inmiddels tot haar vriendjes: Bas, Victor, Kim en Raïza. Die had ze anders nooit ontmoet. 'Ze rekent op de Knutselmiddag en kijkt ernaar uit ,' zegt haar moeder Jorita Janssen. 'Jamie kiest vooral voor houtbewerking, dat vindt ze geweldig. Ze is altijd heel erg trots als ze thuiskomt met iets dat ze zelf gemaakt heeft. Ik denk ook dat ze het fijn vindt op de Knutselmiddag omdat ze andere kinderen ziet met dezelfde beperking. Maar dat zal ze zelf nooit zeggen'.
Ridder Victor
De vijf jaar oude Victor Hendrikse uit Zutphen is voor de vierde keer op de Knutselmiddag. Hij vindt het 'superleuk' want: 'Hier mogen we stoere jongensdingen doen, zagen en houtbranden. Ik kan hier alles doen.' Victor is bezig een wapenschild voor een ridder te verfraaien: 'Ik heb hem eerst gezaagd, toen heb ik een zonnetje getekend en de rand gemaakt, en toen de maan. Nu ben ik hem aan het schilderen.' Het schild gaat maandag mee naar school, dan kan hij er alles over vertellen. Zijn moeder, Aleide Hendrikse, vindt de bezoeken vooral heel nuttig: 'Je hoort van andere ouders nieuwe dingen: hoe doe je dit of dat?; waar lopen je kinderen tegenaan?; hoe los je het op? En het is voor de kinderen fijn om te zien hoe andere kinderen met dezelfde beperking omgaan, hoe ongecompliceerd dat gaat. Dat maakt je als kind minder uniek'.
Juni 2006.
