[ Patiëntervaringen.. ]
Op volle kracht vooruit
'Dat wordt een harde landing,' dacht Dirk van Embden nog, vlak voordat hij de grond raakte. Tijdens het parapenten remde hij waarschijnlijk met de verkeerde lijnen, waardoor hij van een hoogte van 15 meter rechtstandig naar beneden viel en een dwarslaesie opliep. Van Embden revalideerde acht maanden lang bij de Sint Maartenskliniek en maakte onlangs zijn comeback in de lucht. 'Ik heb er geen trauma aan overgehouden. Vliegen is gewoon té leuk.'
In de zomer van 2009 was Dirk van Embden een week in Oostenrijk om te parapenten. Hij was al lang geen beginner meer, had nog maar enkele vluchten nodig voordat hij zijn brevet kon halen. Op de laatste dag ging het mis. Waarschijnlijk remde Van Embden met de verkeerde lijnen en trok hij daardoor een knik in het glijscherm. De parapente heeft vliegcapaciteit door de gebogen vorm van dit scherm, de knik betekende voor Van Embden daarom een vrije val naar beneden. 'Dat gaat pijn doen, dacht ik nog.'
Zwaaien
Het volgende moment lag Van Embden met opgetrokken knieën op de grond. Hij voelde een heftige pijn in zijn rug. Het lukte hem om te zwaaien naar de instructeur, die door zijn intercom vroeg of Van Embden nog leefde. 'Ik realiseerde me meteen dat mijn vakantie voorbij was. En toen ik merkte dat ik mijn benen niet kon bewegen, wist ik ook dat er iets goed mis was.' Zijn vrouw kwam net aanlopen toen de traumahelikopter arriveerde. Die bracht hem naar een Oostenrijks ziekenhuis, waar hij uitgebreid werd onderzocht en gecatheteriseerd. 'Dat ik daar niets van voelde, vond ik verontrustend,' zegt hij. 'Ik vroeg meteen of ik een stoma kreeg.'
Overplaatsing
Al heel snel werd duidelijk dat Dirk van Embden een dwarslaesie had. Eén rugwervel bleek verbrijzeld te zijn. Tijdens een spoedoperatie werd deze wervel gereconstrueerd met een stuk bot uit zijn heup, en plaatste de orthopedisch chirurg stalen plaatjes tegen de omliggende wervels om de druk op de beschadigde wervel weg te nemen. Na tien dagen kon Dirk van Embden overgebracht worden naar het UMC St. Radboud in Nijmegen. Deze transfer, in een privévliegtuig met aan boord een medisch team, werd traumatisch voor hem. 'Keer op keer werd ik ongelijk opgetild. Ik heb tijdens die overplaatsing zo verschrikkelijk veel pijn gehad, dat ik bij de herinnering eraan nog heel lang tranen in mijn ogen kreeg.'
Ongelukjes
Dirk van Embden verbleef 13 weken lang in het revalidatiecentrum van de Maartenskliniek en volgde daarna nog een paar maanden dagbehandeling. Een belangrijk hoofdstuk voor hem werd het leren omgaan met zijn toiletgang. 'Ik kon mijn ontlasting niet ophouden en had vaak ongelukjes. Op het begin wordt je getoucheerd door verpleegkundigen, later kreeg ik het advies om darmspoelingen te proberen. Die doe je drie tot vier keer per week, zeiden ze, en dan hoef je nergens meer naar om te kijken.' Van Embden weet het nog goed, die eerste keer dat hij ging spoelen. Hij vond het een ramp. 'Ik was de halve ochtend bezig en de badkamer werd een onoverzichtelijke bende. Toen ik klaar was, kreeg ik een verschrikkelijke inzinking. Moest ik dít thuis gaan doen?' Maar hij zette door, zat vaak hele dagdelen op de badkamer om de klus te klaren. Na maanden begon hij het spoelen een beetje in de vingers te krijgen, en inmiddels kan hij het lotgenoten aanraden. 'Maar het is het meest ingrijpende wat me is overkomen,' zegt hij. 'Het gaat gepaard met zoveel onzekerheid.'
Als een speer
Van Embden heeft weinig tijd genomen om stil te staan bij wat er met hem gebeurd is. Hij wil vooruit, zegt hij, alles eruit halen wat er nog in zit. Ondanks zijn beperkte spierkracht en geringe loopfunctie is het hem gelukt om weer op de been te komen. Met behulp van spalken en een rollator beweegt hij zich al 700 meter vooruit. 'Het is meer een soort waggelen wat ik doe.' Hij is verhuisd naar een aangepaste woning en heeft de verbouwing zelf aangestuurd. 'Ik heb uiteindelijk ook alle plinten gemaakt. Die zijn het pronkstuk van het huis geworden.' Hij heeft zijn werk als salarisadministrateur weer opgepakt, hij zingt in een koor, hij zwemt, rugbyt en basketballt. Ook zijn mobiliteit heeft hij helemaal op orde: hij heeft een aangepaste auto, een handbike, een rolstoel om te sporten en een sta-op rolstoel. 'Het is allemaal als een speer gegaan. Ik ben anderhalf jaar verder en ik heb mijn draai behoorlijk gevonden.'
Gewoon pech
Van Embden vertelt, bijna beschaamd, dat hij nauwelijks een dip gekregen heeft na wat hem overkomen is. 'Natuurlijk had ik veel liever gehad dat het anders was, maar dat is het niet. Blijkbaar hoef ik het niet eerst te verwerken om aan de slag te gaan. Ik ben er nog niet klaar voor om me neer te leggen bij het feit dat ik niet meer kan lopen, want ik ga nog steeds vooruit. Dat afscheid komt denk ik nog.' En ja, hij heeft gewoon weer een vlucht gemaakt, samen met een instructeur. Ongelofelijk? 'Ik heb geen trauma opgelopen aan mijn ongeluk. Het is gewoon pech. Het was zo bekend om weer in de lucht te hangen, ik was helemaal niet bang. 'Yes', dacht ik, 'ik ben er weer.''
