[ Patiëntervaringen.. ]
Er is weer meer in mijn leven dan mijn rug
Altijd rugpijn, een half leven lang. Pijnbehandelingen, operaties, therapieën, rust, actie; niets bracht blijvende verlichting. Ze is 'geen pieperd' maar was wel bang om vroegtijdig achter de geraniums te eindigen. Nu, dertig jaar later, heeft Ineke Gerritsen zich verzoend met het feit dat de ultieme oplossing uitblijft en zíj degene is die haar klachten in de hand kan houden. Ze volgde het pijnmanagement-programma bij het RealHealth Instituut en ziet het zitten. 'Ik moet plannen, plannen en nog eens plannen.'
Wekkertje
Midden in het gesprek gaat er een wekkertje af en staat Ineke Gerritsen op van haar stoel. 'Ik moet na 13 minuten even van houding veranderen,' zegt ze. 'Zo voorkom ik dat de pijn oploopt. Want elke keer dat ik over mijn grenzen heen ga, breek ik mijn fysieke conditie af.' Het wekkertje is een beproefd middel binnen het RealHealth programma. Deelnemers meten hoe lang ze pijnvrij kunnen zitten, staan, lopen of liggen. Zodra die tijd erop zit, moeten ze wisselen van houding. 'Dat lijkt simpel, maar laatst ging ik drie uur lang uit eten met familie. Ga maar eens midden in een restaurant elk kwartier staan. Ik vraag me dan af wat andere mensen wel niet denken.' De situatie werd overigens handig opgepakt door het restaurant. 'De ober vond dat ik wel even kon helpen met de toetjes als ik toch steeds ging staan. Dus dat heb ik maar gedaan.'
De laatste halte
Ineke Gerritsen heeft lange tijd op hoog niveau gevolleybald, 'al had ik op mijn 18e al vreselijk last van rugpijn. Soms kon ik niet eens meer rechtop lopen. Achteraf weet ik niet of het verstandig is geweest dat ik zoveel sportte, maar daar kom je toch nooit achter.' Op haar 42e kreeg ze haar eerste hernia, een half jaar later de tweede. Ze werd geopereerd, maar twee jaar terug volgde een derde hernia. De operatie die toen plaatsvond, verlichtte haar pijnklachten nauwelijks meer. Ineke Gerritsen, inmiddels bijna 50, belandde in de ziektewet. 'Ik sta voor de klas, de bovenbouw van een basisschool. Maar ik kon niet lang zitten, niet lang staan, dus werken was geen optie meer.' Uit de laatste onderzoeken bleek dat de functionaliteit van een aantal van haar tussenwervelschijven erg verslechterd was. 'Opereren is geen optie meer, want mede door het littekenweefsel wat dan ontstaat, wordt het alleen maar slechter.' Haar arbo-arts bracht haar tenslotte in aanraking met het RealHealth programma. 'Ik wilde deelnemen, maar heb toen ook gezegd dat dit het laatste was dat ik wilde proberen. Want je maakt jezelf niet happy met dat gezoek. Op een gegeven moment vraagt iedereen alleen nog maar hoe het met je rug is. Dat is natuurlijk vriendelijk bedoeld, maar er is meer in het leven dan mijn rug.'
Alles plannen
Het is nu zes weken geleden dat Ineke Gerritsen het programma heeft afgerond. En ze is erg enthousiast.
Het belangrijkste wat ze geleerd heeft, is haar grenzen beter te bewaken. 'Je wordt hier heel erg gewezen op het feit dat je zelf invulling moet geven aan je leven als chronisch rugpatiënt. En dat doe je niet door maar door te gaan, want dan ga je conditioneel achteruit en raak je alleen maar verder van huis. Dat vond ik een confronterend inzicht. Als chronisch rugpatiënt ben je gewend om te leven op doorzettingsvermogen. Maar dan ga je telkens over je grenzen heen, en dat is dom.'
Discipline
Het programma vergt niettemin véél discipline van haar. 'Een jaar lang grafieken invullen. Elke dag vroeg opstaan om mijn oefeningen te doen. Luisteren naar mijn wekkertje. Alles plannen, overal over nadenken. Het programma verlost me niet van de pijn, maar leert me wel om er anders mee om te gaan. Ik ben me er nu bewust van dat ik heel zuinig op mijn lijf moet zijn, en dat ik dan nog een heleboel kan.'
Eigen ritme
Ze staat inmiddels weer voor de klas, vertelt ze trots. Ze heeft de kinderen uitgelegd hoe haar wekkertje werkt, 'en ze vonden het prachtig'. Ze heeft haar collega's verteld wat ze allemaal wel en niet kan, en dat ze bij het uitzetten van de gymtoestellen echt hulp nodig heeft.
'Ik ben nu heel erg bezig met wat goed is voor míj. Ik vermijd risico's en ik hou mijn eigen ritme aan. Dat is lastig, maar het werkt: ik zit soepeler in mijn vel. Het verhaal is helemaal helder, voor mij klopt het gewoon.'
