Wetenschappelijk onderzoek

Als u de Sint Maartenskliniek bezoekt voor onderzoek en/of behandeling worden er allerlei medische gegevens van u verzameld, bijvoorbeeld bloeduitslagen en röntgenfoto's. Dit is nodig om u zo goed mogelijk te behandelen. Soms wordt er ook lichaamsmateriaal afgenomen zoals bloed, urine of (bot)weefsel. Na afronding van het onderzoek of behandeling blijft er vaak lichaamsmateriaal over. Dit materiaal, restweefsel genoemd, is niet meer nodig voor uw eigen medische behandeling of onderzoek maar kan belangrijk zijn voor medisch wetenschappelijk onderzoek.

Wetenschappelijk onderzoek
De Sint Maartenskliniek verricht wetenschappelijk onderzoek. Daarmee kunnen wij nieuwe onderzoeks- en behandelmethoden ontwikkelen of bestaande methoden verbeteren. Voor dit onderzoek en voor kwaliteitsbewaking- en verbetering kan het nodig zijn dat we gebruikmaken van medische gegevens van patiënten of van overgebleven lichaamsmateriaal.

Uw zeggenschap
Vaak is wetenschappelijk onderzoek anoniem. Dat betekent dat uw persoonlijke gegevens, zoals uw naam, weg zijn gelaten of vervangen door een code. Voor medisch wetenschappelijk onderzoek met anonieme medische gegevens en/of restweefsel vraagt de onderzoeker u niet expliciet om toestemming. U kunt echter altijd bezwaar maken tegen het gebruik hiervan. Wanneer persoonlijke gegevens wel van belang zijn voor het onderzoek, wordt u uitdrukkelijk om toestemming gevraagd. Er zijn drie situaties van toepassing.

1. U heeft geen bezwaar tegen anoniem gebruik van uw medische gegevens en/of restweefsel.
U hoeft dan niets te doen. Bij volledig anoniem onderzoek weten zowel de onderzoeker als de behandelend arts niet om welke patiënten het gaat. Bij gecodeerd anoniem onderzoek voegt de behandelend arts een code toe aan uw gegevens. Als de onderzoeker nadere gegevens wil, kan hij die alleen met de code bij de behandelend arts opvragen. De arts zal u schriftelijk toestemming vragen voor verstrekking van deze gegevens.

Het kan gebeuren dat de onderzoeker bij studies met restweefsel iets ontdekt wat voor u van belang kan zijn. Bij gecodeerd onderzoek kan hij dit via de code aan de behandelend arts laten weten. Wanneer u deze informatie wenst te ontvangen, dient u dit tevoren kenbaar te maken aan uw behandelend arts. Uw arts zal dan de voor- en nadelen van deze mogelijkheid met u bespreken en uw besluit noteren in uw dossier.

2. U heeft wel bezwaar tegen het gebruik van uw medische gegevens en/of restweefsel.
U kunt u dit aangeven bij uw behandelend arts. Hij maakt hiervan een aantekening in uw dossier. Uw medische gegevens worden dan niet gebruikt en het restweefsel zal worden vernietigd.

3. Het is noodzakelijk voor het onderzoek dat de onderzoeker weet om welke patiënt het gaat.
Voor dit soort onderzoek is altijd uw schriftelijke toestemming nodig. U wordt hierover apart benaderd en u zult uitvoerig uitleg krijgen over zaken als de aard van het onderzoek, het te verwachten nut en of uw medewerking belastend voor u is.

Welke beslissing u ook neemt, het heeft geen enkele nadelige gevolgen voor uw behandeling bij de Sint Maartenskliniek of uw relatie met uw behandelend arts. Bovendien kunt u altijd uw besluit wijzigen zonder dat dit consequenties heeft voor uw behandeling.

Als u iemand vertegenwoordigt
Het kan zijn dat u een patiënt vertegenwoordigt, bijvoorbeeld als ouder van een kind of als mentor van een verstandelijk beperkt persoon. U bent dan degene die bezwaar kan maken tegen anoniem gebruik van gegevens en/of restweefsel van deze patiënt. Ook bent u degene aan wie toestemming wordt gevraagd voor wetenschappelijk onderzoek waarbij gegevens van patiënt wel bekend zijn bij de onderzoeker.

Richtlijn wetenschappelijk onderzoek
Wetenschappelijk onderzoek is aan strikte, wettelijke regels gebonden. Het onderzoek moet worden verricht aan de hand van een onderzoeksprotocol. In alle gevallen zal een medisch-ethische commissie het protocol goed moeten keuren. Deze commissie bewaakt tevens dat de wettelijke regels niet worden overtreden en dat het onderzoek zorgvuldig wordt uitgevoerd.

Zowel de artsen als de Raad van Bestuur zien er nauwgezet op toe dat het wetenschappelijk onderzoek binnen de Sint Maartenskliniek op een verantwoorde manier gebeurt. Uw medische gegevens of restweefsel zullen nooit gebruikt worden als niet aan al de voorwaarden is voldaan. De onderzoeker zal tevens moeten verklaren zich aan al de genoemde voorwaarden te houden.

De gedragsregels voor medisch wetenschappelijk onderzoekers kunt u opvragen bij de Federatie Van Medisch Wetenschappelijke Verenigingen (FMWV). Zie voor meer informatie www.federa.org.

Meer informatie
Voor meer informatie of vragen over medisch wetenschappelijk onderzoek in de Sint Maartenskliniek kunt u contact opnemen met secretariaat RD&E van de Sint Maartenskliniek, telefoonnummer (024) 365 91 40.