De Maartensapotheek: specialistische farmaceutische zorg

De Maartensapotheek - de eerste poliklinische apotheek van Nederland -  biedt niet alleen gemak voor patiënten, maar is ook een instrument om farmaceutische patiëntenzorg beter en doelmatiger te laten verlopen. Goede communicatie naar de eerste lijn is hierbij wel een belangrijke randvoorwaarde.

De Maartensapotheek en de patiënt
De Maartensapotheek is een integraal onderdeel van de Maartenskliniek. Hierdoor is de kennis van de medewerkers en het assortiment afgestemd op geneesmiddelgebruik bij houdings- en bewegingaandoeningen. Welke apotheek heeft bijvoorbeeld acht sterktes methotrexaatinjecties of grote aantallen nieuwe TNF-a blokkers standaard op voorraad?

Verder kent de Maartensapotheek korte wachttijden. De patiënten bezoeken eerst de polikliniek om vervolgens naar de Maartensapotheek te gaan. Daardoor zijn er nauwelijks piekmomenten in de patiëntenstroom. Voor elke patiënt is er dus voldoende tijd.

Het farmacotherapeutisch gesprek
Komt een patiënt aan de balie van de Maartensapotheek, dan volgt eerst een farmacotherapeutisch gesprek. Onderwerpen van dit gesprek zijn het actuele geneesmiddelengebruik en eventuele allergieën.

Het is opvallend hoeveel zaken naar boven komen tijdens dit gesprek, zoals afwijkend gebruik, bijwerkingen en/of contra-indicaties. Mocht het nodig zijn, dan wordt ter plekke het elektronisch geneesmiddelenprofiel geactualiseerd. Tevens wordt het te verstrekken geneesmiddel ingevoerd en de medicatiebewakingssignalen afgehandeld.

Indien gewenst wordt ook de toedieningsvorm aangepast op de voorkeur van de patiënt; voor sommige reumapatiënten bijvoorbeeld zijn doordrukstrips moeilijk te openen.

Gegevensuitwisseling met de omgeving
Patiëntveiligheid gaat voor alles. Daarom zorgt de Maartensapotheek voor een actueel en volledig overzicht van het geneesmiddelgebruik, ook voor de eigen apotheek in de buurt. Binnen één werkdag ontvangt de apotheek van de patiënt hiertoe een fax - uiteraard alleen wanneer de patiënt hiervoor toestemming geeft. De eigen apotheek ontvangt ook eventuele bijzonderheden.

De Maartenskliniek streeft erna deze gegevensuitwisseling te automatiseren, bijvoorbeeld via de implementatie van OZIS in de zorgregio en landelijk via het elektronisch medicatiedossier.

De Maartensapotheek en de arts
De (poli-)kliniek is bij uitstek de plek voor beleidsontwikkeling als het gaat om farmaceutische zorg en bewaking rondom specialistische receptuur. De Maartenskliniek heeft zo'n poliklinisch geneesmiddelenbeleid waarin is opgenomen de keuze van geneesmiddelen, de hoeveelheid voor te schrijven geneesmiddelen, de preventie van bijwerkingen en medicatiebewaking.

Dankzij dit medicatiebewakingsbeleid hoeft de Maartensapotheek alleen dan de (huis)arts te benaderen voor de echt relevante zaken. Denk bijvoorbeeld aan de afhandeling van de interactie tussen NSAID’s en methotrexaat. In het medicatiebewakingsbeleid is deze vooraf al vastgesteld.

Is contact tussen de (huis)arts en de Maartensapotheek toch noodzakelijk, dan gebeurt dit direct na het consult op de kliniek. Een bijkomend voordeel hierbij is de status nog binnen handbereik is.

Bijwerkingen-preventie
Ook op het gebied van bijwerkingen-preventie zijn afspraken gemaakt met (huis)artsen. Zo wordt er standaard gecontroleerd of er bij methotrexaat wel foliumzuur is voorgeschreven. Is dit niet het geval, dan wordt foliumzuur standaard meegeleverd.

Overigens wordt het aantal tabletten door de Maartensapotheek precies afgepast tot het volgend polikliniek bezoek. Hierdoor hoeven bij een medicatiewijziging overgebleven geneesmiddelen niet weggegooid te worden. Een makkelijke manier om geld te besparen.

De Maartensapotheek: meer dan one stop shopping…
Met het bezoek aan de Maartensapotheek vangt een geneesmiddelenbeleid aan, gericht op de individuele en vaak zeer specifieke situatie van de patiëntenpopulatie van de Sint Maartenskliniek. Met als resultaat een optimale behandeling en een doelmatig geneesmiddelengebruik, en een servicegericht aanpak naar patiënt en (huis)arts.