Wetenschappelijk onderzoek is essentieel voor de Sint Maartenskliniek. Zo kunnen we immers aantonen of onze zorg echt meerwaarde heeft voor onze patiënten. Verder leggen we de basis voor nieuwe behandelingen en therapieën. Bij deze onderzoeken spelen patiënten een grote rol. Hun bijdragen geven ons de inzichten om tot de best denkbare zorg te komen. Zo deed Cassandra Uni (55), momenteel revaliderend van een incomplete dwarslaesie, onlangs mee aan een pilot met bewegingssensoren. ‘Een dwarslaesie is zwaar shit. Ik probeer er toch voor mezelf én voor andere patiënten het beste uit te halen.’

deelname-sensorenonderzoek-portret.jpg#asset:8362Vorig jaar startte de Sint Maartenskliniek in co-creatie met technologieconcern Fujitsu Nederland een onderzoek waarbij patiënten met een CVA of een incomplete dwarslaesie (iSCI) tijdens hun klinische opname één week continu gemeten worden. Zij krijgen hiervoor overdag aan beide enkels een bewegingssensor. Als de patiënten naar bed gaan, gaan de sensoren af en in het oplaadstation. Vanaf dat moment meet een slaapsensor die onder het matras ligt de bewegingen.

Continu meten

‘We zetten al langer sensortechnologie in’, vertelt Maartje Hendriks, junior onderzoeker bij het ‘Smarten the Clinic-project, zoals het onderzoek officieel heet. ‘Maar continu, dus de gehele dag, een patiënt monitoren met sensoren hebben we bij deze patiëntengroep nog niet eerder gedaan. Voorheen kreeg een patiënt in een onderzoekssetting loopsensoren om bij het twee minuten wandelen. Maar zijn die twee minuten wel representatief voor wat iemand de gehele dag doet? Op die vraag willen we graag een antwoord. Bovendien is naast “lopen” het tijdig nemen van rust en de balans vinden tussen bewegen en rusten belangrijk voor de revalidatie. Omdat daar weinig inzicht in is, behalve wat de patiënten zelf aangeven, hebben we ervoor gekozen om ook de slaapsensor erbij te pakken.’

Technologisch platform

Alle sensoren samen gaan straks een technologisch platform vormen dat – zo is het streven – meer inzicht geeft in het revalidatietraject. Een dergelijke platform en met name de bijbehorende infrastructuur met sensoren, cloudtechnologie, big data en algoritmes kan een ziekenhuis niet zelf ontwikkelen. Vandaar de samenwerking met Fujitsu. ‘Hiermee kunnen we effectiviteit van onze behandelingen vergroten’, vertelt Maartje. ‘En als patiënt heb je ook een beter beeld van waar je in je revalidatie staat. Ben je bijvoorbeeld al klaar een volgende stap?’

Haalbaarheidspilot

Het eerste deel van ‘Smarten the Clinic’ is in december 2018 afgerond. In die pilot stond de praktische haalbaarheid van het meten met sensoren centraal. Lukt het met het omdoen van de enkelsensoren? Krijgen patiënten die dit zelf niet kunnen hulp van de verpleging? Is daar tijd voor? Wordt het niet vergeten? Laden de sensoren ’s nachts afdoende op? Om dergelijke vragen te beantwoorden zijn 25 patiënten – 12 met een incomplete dwarslaesie en 13 met een CVA – een week lang gemonitord. Op die manier is er 25 keer een complete revalidatieweek in kaart gebracht. Waaronder een week uit het leven van Cassandra Uni. ‘Door een verkeerd uitgevoerde rugoperatie (spondylodese) heb ik een incomplete dwarslaesie opgelopen’, vertelt ze. ‘Ik heb twee maanden op de afdeling Dwarslaesie van de Sint Maartenskliniek gelegen. Nu ben ik gelukkig weer thuis. Tijdens mijn klinische opname heb ik meegedaan aan deze pilot. Ik wist al wel dat deze kliniek veel aan onderzoek doet. Ik hoefde dan ook niet lang na te denken of ik wilde deelnemen. Alles wat onderzocht wordt, kan vooruitgang betekenen. Daar wil ik graag een bijdrage aan leveren. Kijk: een dwarslaesie is zwaar shit. Ik probeer er toch voor mezelf én voor andere patiënten het beste uit te halen. Helpt het niet bij mij, dan misschien wél bij de mensen die ná mij met hun revalidatie beginnen.’

Steunkousen

Cassandra heeft nauwelijks iets gemerkt van de sensoren die ze droeg. ‘Ik kreeg ze ’s ochtend om. Dat is vergelijkbaar met het omdoen van een horloge. Je voelt het eerst wel, maar vervolgens heb je een dag lang niets in de gaten. Ik had eigenlijk meer last van de elastische steunkousen die je hier als dwarslaesiepatiënt aankrijgt. ‘s Nachts merkte ik ook niets. Het oplaadstation is geluidloos. Bovendien lag ik op een dik decubitusmatras en voelde niets van de slaapsensor.’

deelname-sensorenonderzoek-apparatuur.jpg#asset:8360

Vervolgonderzoek

De komende tijd gaan Maartje en haar collega-onderzoekers de data uit de haalbaarheidspilot verzamelen en analyseren. Als zeker is dat het meten op deze manier praktisch haalbaar is, kan gestart worden met nieuw hoofdstuk. Maartje: ‘We gaan dan patiënten vragen of we hen voor een periode van zes weken mogen volgen met de sensoren. Dat gebeurt dan wederom bij patiënten die in de kliniek zijn opgenomen. Verderop in het onderzoek willen we ook gaan meten in de thuissituatie. Dan kunnen we kijken of hetgeen mensen aan het einde van hun verblijf in de Sint Maartenskliniek laten zien, vergelijkbaar is met thuis revalideren. In een ziekenhuis is alles veilig, gecontroleerd en onder begeleiding. Bovendien zijn de afstanden groter. Interessant dus om zowel hier als in de thuissituatie te meten.’

Gewoon meedoen

Aan het vervolgonderzoek zal Cassandra niet meedoen. ‘Dan ben ik alweer enkele stappen verder in mijn revalidatie’, vertelt ze trots. ‘Want het gaat hard. Ik heb nu drie dagen in de week dagtherapie en revalideer verder vooral thuis. Ik ga met grote sprongen vooruit. Eerst kon ik niks, nu kan ik weer lopen! Dat gaat nog wel heel voorzichtig, maar ik ga ervan uit dat ik straks alles weer kan. Mochten er andere onderzoeken zijn waaraan ik een bijdrage kan leveren, dan doe ik dat direct. Ik weet dat sommige mensen bang zijn om mee te doen. Ook voor wat er met hun gegevens kan gebeuren. Ik deel die angst niet. Of het nu om dwarslaesie, nierfalen of bijvoorbeeld kanker gaat: doe mee aan wetenschappelijk onderzoek. Je kunt er jezelf of in ieder geval anderen echt mee helpen!’