Zo halverwege de vakantieperiode zijn we vaak alweer druk bezig met de periode die voor ons ligt: het najaar, de feestdagen en het werk dat weer verder gaat.

Maar ook buiten het vakantieseizoen gaan veel mensen op vakantie. Een weekendje weg, of misschien zelfs wel een paar weken de zon opzoeken terwijl hier de winter begint. Dat betekent dat ook bij die uitjes de geneesmiddelen ook weer samen met u op reis mogen. Dat is geen enkel probleem, maar toch is het goed om vooraf aan een aantal zaken te denken. Daarom geven wij u graag een aantal praktische tips, zodat uw geneesmiddelen ook een fijne vakantie hebben!

Neem altijd een geneesmiddelenpaspoort mee

Of u nu naar Mongolië of naar Terschelling gaat, een geneesmiddelenpaspoort is altijd erg handig. In dit geneesmiddelenpaspoort staat precies welke geneesmiddelen u gebruikt en waar u allergisch voor bent. Mocht u onverhoopt opgenomen worden in het ziekenhuis dan weet men precies welke geneesmiddelen u gebruikt en welke middelen u beslist niet mag hebben. Of mocht u bepaalde geneesmiddelen kwijt raken of te kort hebben, dan kunt u uw actueel geneesmiddelgebruik ook meteen aan de apotheek of arts laten zien. U kunt zo'n geneesmiddelenpaspoort ophalen bij uw apotheek.

Geneesmiddelen en de douane

Zo'n geneesmiddelpaspoort heeft nog een tweede voordeel. Dankzij het geneesmiddelenpaspoort weet de douane dat u deze geneesmiddelen voor persoonlijke doeleinden bij u draagt. Mocht u ook naalden en spuiten mee moeten nemen, laat dit dan ook op uw geneesmiddelenpaspoort zetten. Hierdoor voorkomt u dat de douane denkt, dat u hele andere dingen van plan bent. Let wel op, voor sommige geneesmiddelen is een geneesmiddelenpaspoort onvoldoende. Het gaat hierbij om geneesmiddelen die onder de zogenaamde Opiumwet vallen. Dit zijn vaak sterke pijnstillers (zoals bijvoorbeeld morfine en soms codeïne), medicinale cannabis, methylfenidaat (Ritalin®) en flunitrazepam. In de meeste landen is het bezitten of gebruiken van opiaten namelijk streng verboden. Op overtreding van dat verbod kunnen zeer hoge straffen staan. Gebruikt u zo'n Opiumwetmiddel, neem dan contact op met uw apotheek. Voor veel (maar niet alle) Europese landen volstaat een zogenaamde Schengeland-verklaring, in alle andere gevallen is het belangrijk om eerst bij de ambassade of het consulaat na te vragen wat voor beleid in dat land wordt gehanteerd.

Geneesmiddelen en de zon

Wanneer een geneesmiddel wordt ingenomen, komt het overal in het lichaam terecht. Ook onder de huid. Meestal gaat dat goed en heeft niemand daar last van. Maar soms reageert het onderhuidse geneesmiddel met zonlicht, waardoor er een huidreactie ontstaat. Feitelijk ontstaat er een lichtovergevoeligheidsreactie, die zich kan voordoen bij elk huidtype. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij bepaalde antibiotica (doxycycline), sommige huidmiddelen en het middel amiodaron (een middel bij hartklachten). Mensen die een geneesmiddel gebruiken dat zo'n lichtovergevoeligheidsreactie veroorzaakt, kunnen beter zo min mogelijk in de zon komen. Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Probeer in ieder geval het lichaam in te smeren met een zonnebrandcrème met sterke UVA- en UVB-filters. Neem deze voorzorgsmaatregelen ook als het bewolkt is, want wolken houden maar een deel van de UV-straling tegen. Sluierbewolking houdt bijvoorbeeld maar tien tot twintig procent tegen.

Geneesmiddelen bewaren

Geneesmiddelen zijn soms gevoelig voor temperatuurverschillen. Zo kan bij hitte de houdbaarheid, maar ook de werkzaamheid verminderen. Maar ook een te lage temperatuur kan de werking van het medicijn beïnvloeden. Het kan in het bagageruim van een vliegtuig flink vriezen, waardoor het geneesmiddel mogelijk minder goed kan werken of in sommige gevallen zelfs meer bijwerkingen kan geven. Wanneer geneesmiddelen hier gevoelig voor zijn, is het verstandig ze mee te nemen in de handbagage. Sommige reumamiddelen (zoals bijvoorbeeld Enbrel®, Humira® en Kineret®) moeten koel worden bewaard. Niet alleen tijdens de reis, maar ook tijdens het verblijf, in bijvoorbeeld een tent of een caravan, kunnen deze geneesmiddelen te warm worden. Probeer daarom, als u op vakantie gaat, deze middelen tijdens de reis en op uw vakantieverblijf gekoeld te bewaren bij een temperatuur van 2 tot 8 °C, bijvoorbeeld in een koeltas of in een koelbox. Bij lange vluchten kan het raadzaam zijn vooraf de luchtvaartmaatschappij te bellen en te vragen of het geneesmiddel in de koelkast van het vliegtuig mag worden bewaard. Natuurlijk kan het wel eens gebeuren dat, ondanks alles, deze middelen tijdelijk even warmer zijn dan 8° C. Wanneer dit eenmalig is, korter dan 24 uur duurt, en het geneesmiddel nooit warmer is geworden dan 25° C, zijn deze middelen nog steeds veilig te gebruiken. Overleg in andere gevallen of bij twijfel natuurlijk altijd eerst met arts of apotheker. Insulines moeten ook in de koelkast worden bewaard, maar buiten de koelkast zijn de meeste insulines nog steeds enkele weken houdbaar.

Onze lichaamstemperatuur en water

In ons lichaam zit een ingebouwde thermostaat. Zodra ons lichaam te warm wordt, gaan we daarom meer zweten en wordt onze huid meer doorbloed. Door de verdamping van het zweet en de afkoeling van het bloed in de huid, probeert het lichaam de temperatuur te herstellen. Maar zweten kost ons lichaam veel vocht en een meer doorbloede huid zorgt er voor dat ons hart harder moet werken. Sommige geneesmiddelen kunnen de temperatuur regulatie beïnvloeden. Zo verlies je door bepaalde plaspillen en middelen bij obstipatie dikwijls behoorlijk wat vocht en zouten, waardoor je eerder uitdroogt en minder zweet. Ook andere middelen (bepaalde pijnstillers en antidepressiva) kunnen onze thermostaat ontregelen. Gaat u daarom naar een land waar het erg warm is, overleg dan altijd eerst met uw apotheek. Daarnaast is het uiteraard belangrijk om voldoende te blijven drinken (minimaal twee liter vocht per dag). Het is belangrijk dat je goed verspreid over de dag drinkt, bijvoorbeeld elk uur minimaal 200cc (een kopje). Je kunt kiezen uit water, minerale dranken (inclusief bouillon), verse fruitsappen, tomatensap, melk of sportdranken. Alcoholhoudende en suikerhoudende dranken moeten worden vermeden, evenals koffie en thee. Deze dranken onttrekken juist vocht aan het lichaam.

Uw reisapotheek

Het is altijd handig om een reisapotheek mee te nemen om kleine kwaaltjes te verhelpen. U kunt over de inhoud van uw reisapotheek altijd overleggen met uw eigen apotheek. Neem in elk geval de volgende geneesmiddelen mee: paracetamol (tegen pijn), loperamide (tegen diarree), ORS (om uitdroging te voorkomen), povidonjood-oplossing (om kleine wondjes te ontsmetten), lidocaine crème (of iets vergelijkbaars tegen muggenbeten), zonnebrand en een standaard verbandset. Gaat u naar een niet Westers land, neem dan in ieder geval een middel met dertig tot vijftig procent DEET (diëthyltoluamide) mee om insecten, zoals bijvoorbeeld malariamuggen, te weren.

Tot slot

Wanneer u op vakantie gaat, neem altijd iets te veel aan geneesmiddelen mee. Mocht uw terugkeer, om wat voor reden dan ook, vertraagd zijn, dan heeft u in elk geval genoeg geneesmiddelen bij u. Het is daarnaast aan te bevelen om het geneesmiddel mee te nemen in de originele verpakking van de apotheek. Houdt verder rekening met tijdverschillen en overleg eventueel van te voren al met de apotheker hoe u hiermee het beste kunt omgaan. Vaak is het verstandig om bestaande routine (bijvoorbeeld voor de nacht innemen) niet te doorbreken. Goede reis en een fijne vakantie!