Onderzoek naar colchicine als artrosemedicijn
We hebben het effect van colchicine onderzocht op knie- en heupvervangingen als gevolg van artrose. De resultaten daarvan zijn veelbelovend voor mensen met artrose. Daarom pakken we door met het vervolgonderzoek.

Het vervolgonderzoek is nu gestart. In dit onderzoek bekijken we wat het effect is van colchicine op mensen met artrose. Het doel van het onderzoek is om daarna duidelijk aan te kunnen geven voor wie colchicine wel en niet werkt. Dat geeft huisartsen en behandelaars dan de juiste inzichten om in de toekomst eventueel colchicine te kunnen voorschrijven voor mensen met artrose.
Dit betekent ons wetenschappelijk onderzoek voor u
Patiënten met artrose hebben pijnlijke en stijve gewrichten. De huidige behandelopties zijn pijnstillers of een ingrijpende operatie waarbij het gewricht vervangen wordt. Onderzoek van de Sint Maartenskliniek en het Radboudumc laat nu zien dat colchicine, een eeuwenoud middel tegen jicht, waarschijnlijk ook effectief is tegen artrose.
Zo’n anderhalf miljoen Nederlanders hebben last van artrose. Hierbij is het kraakbeen van één of meerdere gewrichten beschadigd, verandert het bot onder het kraakbeen en zijn gewrichten vaak ontstoken. Artrose is pijnlijk en beperkt de bewegingsvrijheid van patiënten flink. De enige behandelopties zijn pijnstillers en een ingrijpende operatie waarbij het gewricht vervangen wordt. Daar gaat wellicht verandering in komen.
Eeuwenoud plantenextract
Onderzoek van het Radboudumc en de Sint Maartenskliniek geeft namelijk sterke aanwijzingen dat een gebruikelijk middel tegen jicht ook effectief is tegen artrose. Het gaat om het plantenextract colchicine, dat al sinds de eerste eeuw na Christus gebruikt wordt tegen jicht. Het remt de ontsteking bij deze aandoening.
Vervolgonderzoek en toekomst
Patiënten met artrose kunnen nu nog niet behandeld worden met colchicine. Omdat het onderzoek gebruik maakte van gegevens van een studie naar hart- en vaatpatiënten, kunnen dokters het middel nog niet voorschrijven voor artrose. Daarom doen we vervolgonderzoek dat specifiek gericht is op artrose.
“Als we daarmee kunnen bevestigen dat colchicine werkt, is dat fantastisch nieuws”, vertelt Calin Popa, reumatoloog en onderzoeker aan de Sint Maartenskliniek. “We kunnen artrosepatiënten dan eindelijk een veilig en effectief middel aanbieden. Dat verbetert hun kwaliteit van leven sterk en zou in sommige gevallen een zware operatie kunnen uitstellen of zelfs voorkomen. Dat bespaart zorgkosten. Kortom: een win-win-win situatie.”
Over het vervolgonderzoek
Het plaatsen van een kunstgewricht is de laatste mogelijkheid voor veel patiënten met artrose in de knie of heup. Deze behandeling heeft nadelen, zoals risico op bloeding of infectie, maar heeft ook onvoldoende effect bij ongeveer 1 op de 5 mensen. Bovendien is niet iedereen fit genoeg om de operatie te ondergaan.
Beter om artrose eerder te behandelen
Het zou beter zijn om artrose al eerder te behandelen om zo het plaatsen van een kunstgewricht te voorkomen. Er bestaan helaas nog geen geneesmiddelen die artrose kunnen vertragen of genezen. Bij artrose speelt een lichte vorm van ontsteking een rol. Colchicine kan deze ontsteking mogelijk remmen. Het gebruik van dit medicijn heeft daardoor mogelijk een positieve invloed op pijn en dagelijks functioneren en uiteindelijk op de noodzaak van het plaatsen van een kunstgewricht.
Doel van het onderzoek
Het doel van ons onderzoek is om het effect van colchicine te vergelijken met placebo. Het onderzoek moet duidelijk maken of en in welke mate mensen met artrose baat hebben bij colchicine als medicijn. Op basis daarvan kan een richtlijn worden gemaakt. Wij gaan uit van de gedachte dat het remmen van ontsteking, door het gebruik van colchicine, de ontwikkeling van artrose vertraagt. Als deze gedachte klopt, zullen minder mensen met artrose een nieuwe knie of heup nodig hebben. Daarnaast heeft dit een gunstig effect op de kosten van zorg voor artrose.
Voorwaarden voor deelname
U komt in aanmerking om mee te doen als u aan de volgende criteria voldoet:
U heeft een diagnose van knie- of heupartrose
U bent tussen de 45 en 80 jaar
De interventie bestaat uit het volgende:
0,5 mg colchicine dat één keer per dag via de mond wordt ingenomen
De inname is gedurende een periode van drie tot vierenhalf jaar
Placebo is het vergelijkingsmiddel
Over de eerste wetenschappelijke publicatie
Het onderzoek met de titel Association of Low-Dose Colchicine With Incidence of Knee and Hip Replacements is gepubliceerd in the Annals of Internal Medicine op 29 mei 2023.
