Kinderzorg

Bracebehandeling bij scoliose met een dubbele bocht: dagbrace en nachtbrace vergeleken

In de Sint MaartensKinderkliniek behandelen we al jarenlang jongeren met een idiopathische scoliose. Een idiopathische scoliose is een zijwaartse kromming van de wervelkolom zonder onderliggende aandoening, zoals bijvoorbeeld een spierziekte. Deze aandoening komt voor bij ongeveer 2 tot 3% van de jongeren en ontstaat meestal tijdens de snelle groei rond de puberteit.

Bij veel jongeren blijft de scoliose mild, met een lichte kromming en draaiing van de wervelkolom. Bij een klein deel neemt de bocht toe. Als de scoliose fors toeneemt, kunnen klachten ontstaan zoals vermoeidheid, pijn of benauwdheid (Weinstein, 2019¹). Een brace kan tijdens de groei helpen om de toename van de bocht te remmen en een mogelijke operatie te voorkomen (Weinstein, 2014²).

Dagbrace en nachtbrace
Scoliose kan bestaan uit één bocht of uit twee bochten.

  • Bij jongeren met twee bochten wordt meestal een dagbrace voorgeschreven. Deze moet 18 tot 22 uur per dag gedragen worden.
  • Bij jongeren met één bocht kan een nachtbrace worden gebruikt. Deze wordt minimaal 8 uur per nacht gedragen.

Uit eerder onderzoek blijkt dat zowel de dagbrace als de nachtbrace effectief zijn bij de behandeling van scoliose (Weinstein 2019¹, Weinstein 2014²).

In de Sint Maartenskliniek gebruiken we beide soorten braces. We proberen zo veel mogelijk de nachtbrace toe te passen. Jongeren tussen de 10 en 16 jaar verdragen en dragen deze brace vaak goed.

Onderzoek naar de nachtbrace bij een dubbele bocht
Het scolioseteam van de Sint MaartensKinderkliniek vroeg zich af of een nachtbrace ook effectief kan zijn voor jongeren met een dubbele bocht. Daarom is een intern onderzoek uitgevoerd.

Het onderzoek werd gedaan bij meisjes van 10 tot 15 jaar met idiopathische scoliose. De bocht onder in de rug (lumbaal) moest kleiner zijn dan de bocht boven in de rug (thoracaal).

Onderzoeksopzet
Er werden twee groepen met elkaar vergeleken:

  • Groep 1: 16 meisjes die in het verleden werden behandeld met een dagbrace
  • Groep 2: 29 meisjes die volgens het nieuwe beleid werden behandeld met een nachtbrace

De effectiviteit van de behandeling werd gemeten op drie momenten: bij de start van de behandeling, na 12 maanden en na 24 maanden.

De behandeling werd als niet geslaagd beschouwd als de scoliosebocht met meer dan 5 graden toenam of een operatie nodig was. Er is hierbij geen rekening gehouden met een mogelijke meetfout van 3 tot 4 graden, omdat deze meetfout internationaal wordt geaccepteerd.

Resultaten

  • Na 12 maanden:
    Bij beide groepen was de toename van de bocht niet meer dan 5 graden.
  • Na 24 maanden:
    • Bij de nachtbrace was er gemiddeld een toename van 6 graden.
    • Bij de dagbrace was de gemiddelde toename 4 graden, net onder de grens van 5 graden.
  • Operaties:
    Het aantal jongeren dat alsnog een operatie nodig had, was in beide groepen gelijk.

Conclusie
Uit dit onderzoek blijkt dat zowel de dagbrace als de nachtbrace effectief kan zijn bij de behandeling van scoliose bij jongeren met een dubbele bocht. Na 24 maanden liet de nachtbrace gemiddeld een iets grotere toename van de bocht zien dan de dagbrace. Dit kleine verschil heeft geen verdere gevolgen, omdat het aantal operaties in beide groepen gelijk was. Een verschil van enkele graden is bovendien niet zichtbaar voor het oog, maar alleen meetbaar op een röntgenfoto.

Het voordeel van de nachtbrace is dat deze alleen ’s nachts gedragen hoeft te worden. Daarom heeft het gebruik van een nachtbrace onze voorkeur, ook bij jongeren met een dubbele bocht. Daarnaast staat de ontwikkeling van de brace niet stil. We werken verder aan verbeteringen, met als doel om in de toekomst nog betere resultaten te bereiken. Onderzoek hiernaar loopt momenteel.

Over dit onderzoek
Dit wetenschappelijke onderzoek is uitgevoerd in de periode 2018 - 2020 door Pepijn Bisseling (kinderorthopeed), Tosca Stevens (verpleegkundig specialist) en Joanne Evers (instrumentmaker), allen verbonden aan de Sint MaartensKinderkliniek. De resultaten van dit onderzoek zijn in augustus 2021 gepresenteerd op het congres van de Nordic Spinal Deformity Society (NSDS).

Literatuur

  1. Effects of bracing in adolescents with idiopathic scoliosis.
    Weinstein SL, Dolan LA, Wright JG, Dobbs MB.N Engl J Med. 2013 Oct 17;369(16):1512-21. doi: 10.1056/NEJMoa1307337. Epub 2013 Sep 19.
  2. Providence nighttime bracing is effective in treatment for adolescent idiopathic scoliosis even in curves larger than 35°.
    Simony A, Beuschau I, Quisth L, Jespersen SM, Carreon LY, Andersen MO.Eur Spine J. 2019 Sep;28(9):2020-2024. doi: 10.1007/s00586-019-06077-z. Epub 2019 Jul 24.