Rustig op een stoel zitten. Uit je woorden komen. Veters strikken. Een bal gooien. Gewone handelingen. Maar als je DCD (Developmental Coordination Disorder, oftewel onhandige motoriek zonder onderliggende ziektebeeld) hebt, zijn deze zo gewone dingen moeilijk. In de Sint Maartenskliniek onderzoeken we of uw kind DCD heeft en kijken we samen welke behandeling tot de beste resultaten leidt.

Kinderen met DCD hebben een achterstand in de ontwikkeling van motorische vaardigheden. Ook hebben ze moeite met het coördineren van hun bewegingen. Hun motoriek ziet er onhandig uit. Er zijn geen aantoonbare medisch-neurologische oorzaken of lichamelijke gebreken (zoals spasticiteit of doofheid) bij DCD. Ook hebben deze kinderen een normale intelligentie (IQ >70).

Automatiseren niet vanzelfsprekend

Bij DCD is meestal sprake van een in aanleg niet optimaal ontwikkeld en functionerend zenuwstelsel. De prikkeloverdracht in de hersenen verloopt niet goed, waardoor het lastig is:

  • te plannen en te programmeren;
  • spieren te coördineren en controleren;
  • handelingen aan te leren en uit te voeren.

Dit zijn handelingen die je bij een normale ontwikkeling leert door training. Door steeds weer in verschillende variaties te oefenen, ontdek je het programma achter de handeling. Je slaat dit op in je geheugen en kan ze vervolgens zonder nadenken uitvoeren. Bij een kind met DCD is dit automatiseren niet zo vanzelfsprekend. Uw kind moet meer moeite doen om handelingen goed uit te voeren en te coördineren. In veel gevallen heeft uw kind minder moeite met eenvoudige en spontane acties dan met complexe zaken en handelingen op commando. Dit kan in verschillende situaties problemen geven. Veel leerlingen met DCD werken hierdoor traag of komen niet goed mee op school. Ze kunnen zich moeilijk concentreren en hebben moeite hebben met het horen, zien en begrijpen van wat er om hen heen gebeurt.

Relaties

DCD lijkt voor te komen bij 5 tot 7 % van de basisschoolleerlingen, met name bij jongens. DCD-problematiek komt relatief vaker voor bij leerlingen met ADHD: de helft van leerlingen met ADHD heeft ook last van DCD. Ook bij leerlingen met PDD-NOS en leerproblemen zoals dyslexie, komt DCD relatief vaker voor.

Beloop van DCD

Bij de helft van de kinderen bij wie later DCD-problemen worden geconstateerd, wordt dat op de peuter- en kleuterleeftijd niet opgemerkt. Het is moeilijk om signalen van afwijkende motoriek al op jonge leeftijd te constateren. Dit onderstreept het belang van observatie en onderzoek. DCD gaat helaas niet over. Wel kan het zijn dat sommige motorische problemen op latere leeftijd minder zwaar wegen. Uw kind heeft dan bijvoorbeeld een manier gevonden om een bepaalde handeling op een andere manier uit te voeren. Of de handeling is niet langer noodzakelijk.

Mogelijke klachten

De diagnose voor de behandeling

Screening en vaststelling van de diagnose DCD

Om te kunnen vaststellen of uw kind DCD heeft, is observatie en onderzoek nodig. Dit onderzoek heeft meerdere doelen. Om nauwkeurig te weten op welke terreinen de motorische problemen uw kind belemmeren in het functioneren. Maar ook om ernstige stoornissen (zoals een spierziekte) uit te sluiten. DCD wordt officieel vastgesteld aan de hand van verschillende criteria uit een internationaal handboek.

Wat voor behandeling is er mogelijk?

De keuze hangt af van het soort motorische probleem, de leeftijd, de verstandelijke vermogens en de aanwezigheid van eventueel bijkomende stoornissen. Behandeling kan onder meer bestaan uit extra oefeningen onder leiding van een fysiotherapeut of een ergotherapeut in de eerste lijn, of via revalidatiebehandeling bij meer complexe problemen.

Op cognitief gebied is het belangrijk dat uw kind bewust en stap voor stap oplossingsstrategieën aanleert en onderhoudt. Dat kan alleen als uw kind hiervoor voldoende tijd heeft. Ook op sociaal-emotioneel gebied heeft uw kind goede begeleiding nodig. Uw kind kan zich bewust worden van het gewenste (sociaal) gedrag. We weken hierbij niet probleemgericht, maar oplossingsgericht.

ZOOM-IN: (Zorg en Onderwijs op Maat-Integraal)

Wij kunnen uw kind ook helpen bij de overdracht van de gegevens naar de schoolsituatie. De ambulant begeleider van onze partner Passend Onderwijs maakt dan een vertaalslag van de gegevens naar de klas als de school hiervoor een arrangement aanvraagt.

Meer informatie?

Op www.kinderneurologie.eu vindt u meer informatie over DCD.

Behandelingen